Tiếp cận công lý là quyền cơ bản của mọi công dân. Tuy nhiên, đối với người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người dân tộc thiểu số, trẻ em, người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác, việc tiếp cận các dịch vụ pháp lý thường gặp nhiều trở ngại do hạn chế về điều kiện kinh tế, nhận thức pháp luật và khả năng tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Trong bối cảnh đó, hoạt động trợ giúp pháp lý miễn phí đã và đang trở thành cầu nối quan trọng đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và quyền con người.
Trong 06 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện 111 vụ việc trợ giúp pháp lý cho người thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật. Đáng chú ý, Trung tâm đã thực hiện tham gia tố tụng để bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 58 người được TGPL là người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và trẻ em. Là những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ trợ giúp pháp lý, đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý có điều kiện tiếp xúc và đồng hành cùng người dân trong quá trình giải quyết các vướng mắc pháp luật phát sinh trong cuộc sống. Thực tiễn công tác cho thấy, nhu cầu được hỗ trợ pháp lý của người nghèo và các nhóm yếu thế là rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến đất đai, hôn nhân và gia đình, lao động cũng như các vụ việc tham gia tố tụng hình sự, dân sự.
Những năm qua, hoạt động trợ giúp pháp lý đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Thông qua các hoạt động tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng và hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý, người được trợ giúp pháp lý đã được bảo vệ kịp thời các quyền và lợi ích hợp pháp của mình; nhiều vụ việc tranh chấp được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài. Đặc biệt, tại các vụ án hình sự, sự tham gia của Trợ giúp viên pháp lý đã góp phần bảo đảm quyền bào chữa, quyền được bảo vệ theo quy định của pháp luật, qua đó nâng cao chất lượng hoạt động tố tụng và bảo đảm tính công bằng của nền tư pháp.
Trong quá trình công tác tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều Trợ giúp viên pháp lý nhận thấy rằng không ít người dân vẫn chưa biết mình thuộc diện được hưởng dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí hoặc còn e ngại khi tiếp cận các cơ quan pháp luật. Chính vì vậy, bên cạnh việc thực hiện các vụ việc trợ giúp pháp lý, công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý tại cơ sở cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng được đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý chú trọng triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng như tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật tại thôn, bản, khu dân cư; lồng ghép trong các buổi sinh hoạt cộng đồng; tư vấn trực tiếp tại cơ sở; phát hành tờ gấp pháp luật, sổ tay hướng dẫn và cung cấp thông tin về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí. Thông qua các hoạt động này, người dân được tiếp cận những quy định pháp luật thiết thực liên quan đến đời sống hằng ngày như đất đai, hôn nhân và gia đình, lao động, chính sách an sinh xã hội; đồng thời được hướng dẫn cách thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi gặp khó khăn, vướng mắc pháp lý. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật và giảm thiểu các tranh chấp phát sinh trong cộng đồng.
(TGV pháp lý của chi nhánh 4 đang hỗ trợ thủ tục TGPL cho người dân xã Tà Đùng)
Có thể khẳng định rằng, trợ giúp pháp lý không chỉ là một chính sách an sinh xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là công cụ quan trọng bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp và pháp luật. Đây cũng là lý do trợ giúp pháp lý được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những giải pháp quan trọng để triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xây dựng nông thôn mới.
Với vai trò là những người trực tiếp đồng hành cùng người dân yếu thế trên hành trình tìm kiếm công lý, trong thời gian tới đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, nhân văn và bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội bình đẳng trong tiếp cận pháp luật, đặc biệt là người nghèo và các nhóm yếu thế trong xã hội.
Như Quỳnh - TTTGPL