Ngày 26/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 254/2025/NĐ-CP quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công. Nghị định gồm 6 chương, 56 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Nghị định số 99/2021/NĐ-CP ngày 11/11/2021, đồng thời bãi bỏ Điều 6 Nghị định số 125/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025.
Theo đó, Nghị định quy định chi tiết về quản lý, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công cho các nhiệm vụ, dự án theo Luật Đầu tư công, bao gồm: Quản lý, thanh toán vốn đầu tư công cho dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốn ngân sách địa phương cho dự án trung ương, và vốn từ nguồn thu hợp pháp của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành cho đầu tư. Quyết toán vốn đầu tư công theo niên độ ngân sách hằng năm. Quyết toán dự án hoàn thành hoặc dự án dừng, ngừng, hủy bỏ, chấm dứt theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Quy trình, thủ tục thanh toán đối với dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài. Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác thì thực hiện theo Luật Điều ước quốc tế.
Đặc biệt, Nghị định cũng quy định cách thức xử lý với dự án có nguồn đóng góp bằng hiện vật, ngày công lao động hoặc công trình hoàn thành, cũng như các dự án hỗ trợ bằng vật liệu xây dựng hoặc hiện vật khác.
Những trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh: Cơ quan kiểm soát và thanh toán vốn gồm: Kho bạc Nhà nước: Kiểm soát, giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước và nguồn thu hợp pháp của cơ quan nhà nước. Đơn vị sự nghiệp công lập: Kiểm soát, giải ngân vốn từ nguồn thu hợp pháp của đơn vị. Cơ quan do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an ủy quyền: Thực hiện giải ngân vốn cho dự án bí mật nhà nước; Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có trách nhiệm thông báo cho Bộ Tài chính về việc ủy quyền này.
Nghị định này không áp dụng đối với việc quản lý, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công trong các trường hợp: Cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi, phí quản lý; cấp vốn điều lệ cho ngân hàng chính sách, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách. Chi thực hiện cho vay các chương trình tín dụng chính sách qua Ngân hàng Chính sách xã hội.Vốn NSNN hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Vốn ngân sách địa phương thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh, thành phố. Hỗ trợ đầu tư cho các đối tượng chính sách thuộc chương trình mục tiêu quốc gia. Hoàn trả vốn ứng cho Quỹ phát triển đất (thực hiện theo nghị định riêng của Chính phủ).
Việc quản lý, thanh toán vốn đầu tư công phải đảm bảo: Đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả; Không để thất thoát, lãng phí; Không vượt tổng mức đầu tư dự án đã được phê duyệt, kế hoạch vốn hằng năm, giá trị hợp đồng, dự toán hoặc kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đối với dự án đầu tư công ở nước ngoài, việc quản lý và giải ngân căn cứ theo hợp đồng đã ký, pháp luật nước sở tại, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và pháp luật Việt Nam.
Việc ban hành Nghị định số 254/2025/NĐ-CP góp phần hoàn thiện khung pháp lý thống nhất về quản lý, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công, tạo cơ sở nâng cao kỷ luật tài chính – ngân sách, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm của các chủ thể trong quá trình quản lý vốn đầu tư công. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Đỗ Toàn – Phòng PBGDPL