Trong đời sống hằng ngày, người dân thường xuyên tiếp xúc với lực lượng chức năng như công an, thanh tra chuyên ngành, quản lý thị trường, lực lượng kiểm tra trật tự xây dựng, an toàn giao thông… Đây là những người được Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện công vụ nhằm bảo đảm trật tự, kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước và Nhân dân. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít trường hợp cá nhân, tổ chức có hành vi cản trở, chống đối hoặc tìm cách “lách luật”, thậm chí đưa hối lộ cho người thi hành công vụ. Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây mất an ninh, trật tự xã hội tại các địa phương.
Khoản 2 Điều 3 Nghị định 208/2013/NĐ-CP ngày 17/12/2013 của Chính phủ quy định: “Hành vi chống người thi hành công vụ là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc không chấp hành hiệu lệnh, yêu cầu của người thi hành công vụ hoặc có hành vi khác nhằm cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ được giao hoặc ép buộc người thi hành công vụ không thực hiện nhiệm vụ được giao”. Theo đó, để xử lý hành vi chống người thi hành công vụ nêu trên, tại Điều 26 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình đã quy định rất cụ thể về mức xử phạt đối với hành vi cản trở, chống lại việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ hoặc đưa hối lộ người thi hành công vụ, cụ thể như sau:
“Điều 26. Hành vi cản trở, chống lại việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ; đưa, môi giới, nhận hối lộ
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với hành vi môi giới, giúp sức cho cá nhân, tổ chức vi phạm trốn tránh việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ”.
Ví dụ: Báo tin trước cho cơ sở kinh doanh vi phạm để né tránh đoàn kiểm tra, che giấu hành vi vi phạm, hoặc đứng ra “dàn xếp” để không bị thanh tra, kiểm tra. Đây là những việc làm tưởng chừng như “giúp đỡ” nhưng thực chất đây là hành vi vi phạm pháp luật.
“2. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát hoặc nhiệm vụ khác của người thi hành công vụ theo quy định của pháp luật;
b) Có lời nói, hành động đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ;
c) Tổ chức, xúi giục, giúp sức, lôi kéo hoặc kích động người khác không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc xuất phát từ việc không kiềm chế được cảm xúc, to tiếng, chửi bới, quay clip kích động đám đông, dẫn đến vi phạm pháp luật và bị xử phạt theo quy định.
“3. Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Gây thiệt hại về tài sản, phương tiện của cơ quan nhà nước, của người thi hành công vụ;
b) Đưa, môi giới, nhận hối lộ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Nhiều người vẫn còn suy nghĩ sai lầm rằng “đưa ít tiền cho xong việc” là giải pháp nhanh gọn, nhưng cần khẳng định rõ: hành vi đưa hối lộ dù giá trị nhỏ hay lớn đều là vi phạm pháp luật và bị xử lý nghiêm.
Ngoài ra, đối với hành vi có lời nói, hành động xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ theo điểm b khoản 2 Điều 26 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm buộc xin lỗi công khai tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng, trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu. Đây là biện pháp khắc phục hậu quả nhằm giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng người thực thi nhiệm vụ.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, trong trường hợp hành vi có tính chất nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 330 Bộ luật Hình sự năm 2015, người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ, hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp phạm tội có tình tiết tăng nặng, mức hình phạt cao nhất có thể lên đến 07 năm tù.
Qua đó có thể thấy, pháp luật đã quy định rất rõ ràng và nghiêm khắc đối với các hành vi cản trở, chống người thi hành công vụ hoặc đưa hối lộ. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bình tĩnh, hợp tác khi được kiểm tra, thanh tra; nếu có ý kiến, thắc mắc thì thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo theo đúng trình tự, không nên có hành vi bốc đồng, thiếu kiềm chế dẫn đến vi phạm pháp luật.
Thảo My – Phòng QLXLVPHC & TDTHPL