Vừa qua, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về thí điểm thực hiện chế định luật sư công. Theo đó, Lâm Đồng là một trong 10 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm chế định luật sư công. Thời gian thực hiện thí điểm từ ngày 01/10/2026 đến ngày 30/9/2028.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là quy định cụ thể luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước mà đại diện chủ sở hữu là cơ quan được quy định thực hiện thí điểm chế định luật sư công; được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước theo quy định.
Về chế độ, chính sách, ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ, chính sách khác tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế theo quy định của Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Khi tham gia giải quyết vụ, việc có tính chất pháp lý, luật sư công được hưởng bồi dưỡng theo vụ, việc. Mức chi bồi dưỡng trả cho 01 buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở. Ngoài ra, luật sư công được Nhà nước chi trả các khoản phí liên quan đến gia nhập, duy trì tư cách thành viên của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, được bảo đảm trang thiết bị, phương tiện làm việc để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Luật sư công có quyền của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; phối hợp với luật sư khác để tham gia tố tụng hoặc bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích của Nhà nước theo sự phân công của cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công. Bên cạnh đó, có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho sao chép, cung cấp tài liệu, chứng cứ có liên quan đến việc giải quyết vụ, việc mà cơ quan, tổ chức, cá nhân đó đang lưu giữ, quản lý để phục vụ cho công việc của luật sư công theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, có quyền được bảo lưu ý kiến và từ chối thực hiện chỉ đạo trái pháp luật; được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại do rủi ro khách quan.
Để triển khai Nghị quyết 24/2026/QH16 của Chính phủ, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 3073/BTP-BTTP ngày 07/5/2026, trong đó đề nghị các cơ quan thực hiện thí điểm, các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức phổ biến, quán triệt sâu rộng nội dung của Kết luận số 23 - KL/TW, Nghị quyết số 24/2026/QH16 và các văn bản hướng dẫn thi hành đến cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan lực lượng vũ trang, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước thuộc cơ quan và các đối tượng khác bằng hình thức phù hợp, trọng tâm là làm rõ vị trí, vai trò, tiêu chuẩn và phạm vi công việc của luật sư công trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và tổ chức chính trị.
Bên cạnh đó, cơ quan thực hiện thí điểm chủ động xây dựng Kế hoạch chi tiết để triển khai thí điểm tại đơn vị mình, xác định rõ lộ trình thực hiện ngay từ thời điểm hiện nay đến ngày 30/9/2028, phân công trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị chuyên môn trực thuộc trong việc quản lý và sử dụng luật sư công, trong đó lưu ý đến các giải pháp về chuẩn bị nguồn lực để trở thành luật sư công và rà soát nhiệm vụ thuộc phạm vi công việc của luật sư công để sẵn sàng giao việc cho luật sư công từ ngày 01/10/2026.
Ngoài ra, căn cứ vào tình hình thực tế, nhu cầu sử dụng luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm xác định cụ thể cơ quan, đơn vị được sử dụng luật sư công, số lượng luật sư công, đồng thời chú trọng đến chất lượng của đội ngũ luật sư công để phát huy hiệu quả việc thực hiện chế định này, tránh chạy theo số lượng gây lãng phí, lợi dụng quy định của pháp luật để hưởng chế độ, chính sách.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng, ngày 15/5/2026, Sở Tư pháp đã ban hành Công văn số 1526/STP-BTTP đề nghị các sở, ban, ngành và các doanh nghiệp nhà nước thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh tiến hành rà soát đối tượng đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư công theo quy định và các vụ việc đang thực hiện hoặc dự kiến phát sinh trong năm 2026 xây dựng phương án về nhân sự cho đội ngũ luật sư công thuộc ngành, lĩnh vực, doanh nghiệp và giải pháp để thực hiện có hiệu quả chế định luật sư công thuộc ngành, lĩnh vực, doanh nghiệp mình quản lý. Đồng thời, dự liệu những khó khăn, vướng mắc có thể có trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 24/2026/QH16.
Luật sư công là chế định mới chưa từng có tiền lệ và tỉnh Lâm Đồng là 01 trong 10 tỉnh, thành phố được Quốc hội lựa chọn tổ chức thực hiện thí điểm. Việc tổ chức thí điểm chế định luật sư công được kỳ vọng sẽ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị; đưa chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, đảm bảo sự tuân thủ pháp luật trong các hoạt động công nói chung, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng nói riêng./.
Nguyễn Trinh – Phòng Bổ trợ tư pháp