Trong thời đại chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, không gian mạng trở thành môi trường quan trọng gắn liền với mọi hoạt động của đời sống xã hội các nguy cơ về tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân và các hành vi vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi và phức tạp. Để đáp ứng tình hình hiện nay, Quốc hội đã ban hành Luật An ninh mạng năm 2025, thay thế và bổ sung nhiều nội dung so với Luật năm 2018. Luật mới không chỉ quy định cơ chế chính sách nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng mà còn tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp tổ chức, doanh nghiệp và người dân tham gia môi trường mạng an toàn, hiệu quả hơn.
Luật An ninh mạng năm 2025 gồm 08 chương, 45 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. So với Luật cũ, Luật mới đã có sự sửa đổi, bổ sung toàn diện trên nhiều phương diện, từ nguyên tắc quản lý, phạm vi điều chỉnh đến trách nhiệm của các chủ thể tham gia không gian mạng. Một trong những điểm mới mang tính nền tảng của Luật là việc hoàn thiện và thống nhất hệ thống pháp luật liên quan đến an ninh mạng. Trước đây, các quy định về an ninh mạng và an toàn thông tin có nhiều văn bản khác nhau dẫn đến sự chồng chéo, thiếu đồng bộ trong quá trình triển khai thực hiện. Đến nay, Luật An ninh mạng năm 2025 đã tiến hành rà soát, kế thừa và tích hợp các quy định có liên quan, từ đó xây dựng một khung pháp lý thống nhất, đồng bộ, rõ ràng hơn. Cùng tìm hiểu các điểm mới của Luật An ninh mạng năm 2025:
Thứ nhất, Luật An ninh mạng năm 2025 đã mở rộng phạm vi bảo vệ, đặc biệt chú trọng đến các nhóm yếu thế trong xã hội như trẻ em, người cao tuổi, người hạn chế về nhận thức. Trong bối cảnh các hành vi lừa đảo, xâm hại trên không gian mạng ngày càng gia tăng và nhắm vào các đối tượng hạn chế về nhận thức, việc bổ sung quy định này có ý nghĩa rất thiết thực. Đồng thời, Luật còn quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức, trang bị kỹ năng sử dụng internet an toàn, cũng như xây dựng môi trường mạng lành mạnh, thân thiện đối với các nhóm đối tượng này.
Thứ hai, Luật An ninh mạng năm 2025 đã bổ sung các quy định nhằm kiểm soát những rủi ro phát sinh từ sự phát triển của công nghệ mới. Theo đó, Luật nghiêm cấm các hành vi lợi dụng công nghệ để giả mạo hình ảnh, âm thanh, video nhằm mục đích lừa đảo, xuyên tạc, xâm phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân. So với Luật năm 2018, đây là nội dung hoàn toàn mới, thể hiện sự chủ động của Nhà nước trong việc nhận diện và ứng phó với các nguy cơ an ninh phi truyền thống trên không gian mạng.
Thứ ba, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng quy định cụ thể, chặt chẽ hơn về bảo vệ dữ liệu cá nhân một vấn đề hiện đang được xã hội đặc biệt quan tâm. Các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm xây dựng hệ thống bảo mật thông tin, áp dụng các biện pháp kỹ thuật cần thiết để bảo vệ dữ liệu người dùng, phải kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các sự cố rò rỉ, mất an toàn thông tin. So với Luật cũ, trách nhiệm này được quy định rõ ràng hơn, có tính ràng buộc cao hơn, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người sử dụng.
Kỳ họp Quốc hội biểu quyết thông qua Luật An ninh mạng.
Thứ tư, một nội dung mới nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng quốc gia. Nhà nước khuyến khích và ưu tiên phát triển các sản phẩm, dịch vụ, công nghệ an ninh mạng trong nước; đầu tư xây dựng hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hệ thống giám sát và cảnh báo an ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật còn chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực an ninh mạng. Đây là giải pháp lâu dài nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền số quốc gia.
Thứ năm, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng đã bổ sung các quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm mạn. Việc tăng cường hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật nhằm góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Thứ sáu, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng mở rộng và cụ thể hóa các hành vi bị nghiêm cấm. Không chỉ dừng lại ở các hành vi đơn giản như tấn công hệ thống thông tin, phát tán mã độc, luật mới còn bao quát các hành vi mới phát sinh như phát tán thông tin giả, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, lợi dụng mạng xã hội để gây mất trật tự xã hội. Việc quy định rõ ràng, cụ thể các hành vi này giúp cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý nghiêm các vi phạm.
Thứ bảy, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng làm rõ hơn trách nhiệm của từng chủ thể tham gia không gian mạng, bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Mỗi chủ thể đều có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, chủ động phòng ngừa rủi ro, phối hợp với cơ quan chức năng trong việc bảo đảm an ninh mạng. Đối với cá nhân, việc sử dụng internet cần gắn với ý thức trách nhiệm, không đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, không thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Việc triển khai đồng bộ và hiệu quả Luật An ninh mạng năm 2025 không chỉ hoàn thiện thể chế, bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số bền vững. Mỗi tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cần nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm pháp luật, chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, văn minh, góp phần bảo vệ phát triển đất nước trong thời đại công nghệ số
Võ Luân – Phòng PBGDPL