Ngày 11/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Nghị định quy định toàn diện về đối tượng, nguyên tắc thực hiện, chính sách hỗ trợ, trách nhiệm của công dân, gia đình, cơ sở giáo dục và các điều kiện bảo đảm thực hiện.
Theo Nghị định, việc thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ phải bảo đảm quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Công dân trong độ tuổi thực hiện giáo dục bắt buộc có nghĩa vụ học tập để hoàn thành giáo dục bắt buộc và được Nhà nước bảo đảm các điều kiện thực hiện.
Hoạt động học tập của học sinh tại cơ sở giáo dục
Việc phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ được thực hiện theo hướng toàn diện, bền vững, có chất lượng, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Đồng thời, Nhà nước bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, ưu tiên bố trí nguồn lực và thực hiện cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo và các đối tượng cần được hỗ trợ.
Nghị định xác định trẻ em từ 5 đến 6 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục mầm non là đối tượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi.
Nhà nước ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em trong độ tuổi này. Trẻ em thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non từ 5 đến 6 tuổi được hưởng các chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và các chính sách hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.
Nghị định quy định giáo dục bắt buộc đối với giáo dục tiểu học và giáo dục trung học cơ sở. Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học trong độ tuổi thực hiện giáo dục bắt buộc hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học và chương trình giáo dục trung học cơ sở theo quy định của pháp luật.
Đối với người đã quá độ tuổi thực hiện giáo dục bắt buộc nhưng chưa hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học hoặc trung học cơ sở, việc học tập được tổ chức theo hình thức giáo dục thường xuyên và các hình thức giáo dục khác theo quy định. Hình thức học tập phải linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương và đặc điểm của người học.
Hoạt động trao đổi, tương tác trong quá trình học tập của học sinh
Nhà nước bảo đảm các điều kiện để thực hiện xóa mù chữ gắn với phát triển giáo dục thường xuyên, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập; đồng thời ưu tiên hỗ trợ xóa mù chữ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và các đối tượng cần được hỗ trợ tiếp cận cơ hội học tập.
Người đã quá độ tuổi thực hiện giáo dục bắt buộc nhưng chưa biết chữ hoặc chưa hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học, trung học cơ sở được tạo điều kiện học tập phù hợp để xóa mù chữ, hoàn thành chương trình giáo dục hoặc chương trình giáo dục thường xuyên tương ứng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể trách nhiệm của gia đình, người giám hộ. Theo đó, gia đình, người giám hộ có trách nhiệm tạo điều kiện cho thành viên trong độ tuổi quy định được học tập để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi và hoàn thành giáo dục bắt buộc.
Nghị định đặt ra yêu cầu thực hiện điều tra, cập nhật, quản lý hồ sơ, dữ liệu; kiểm tra, công nhận và duy trì kết quả phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ trên môi trường số. Việc quản lý, khai thác, sử dụng, cung cấp và chia sẻ hồ sơ, dữ liệu phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.
Nghị định yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng, bảo đảm quyền học tập của người học; thực hiện các biện pháp huy động, hỗ trợ và tạo điều kiện học tập phù hợp; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền các hành vi cản trở việc học tập.
Công dân, gia đình, người giám hộ và cơ sở giáo dục đều có trách nhiệm phối hợp thực hiện các mục tiêu về phổ cập giáo dục mầm non, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Việc ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ; bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của người dân, nhất là trẻ em và các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ, đồng thời tăng cường trách nhiệm của gia đình, cơ sở giáo dục và chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện.
Đỗ Toàn – Phòng PBGDPL