Nhằm tăng cường trợ giúp xã hội, chăm sóc sức khỏe tâm thần và bảo đảm an sinh xã hội, ngày 17/10/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Kế hoạch số 17815/KH-UBND về triển khai Chương trình trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí dựa vào cộng đồng giai đoạn 2026–2030 trên địa bàn tỉnh.
Tăng cường trợ giúp, tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng
Kế hoạch nhằm huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng trong chăm sóc, hỗ trợ y tế, giáo dục và phục hồi chức năng cho các đối tượng; đồng thời chú trọng phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, giúp ổn định cuộc sống và nâng cao khả năng hòa nhập xã hội.
Giai đoạn 2026–2030, tỉnh phấn đấu hằng năm khoảng 90% người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí được tiếp cận dịch vụ y tế; 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm rối loạn phổ tự kỷ và can thiệp sớm; ít nhất 90% trẻ em khuyết tật phổ tự kỷ trong độ tuổi mầm non và phổ thông được tiếp cận giáo dục. Bên cạnh đó, ít nhất 90% người thuộc diện được trợ giúp pháp lý được cung cấp dịch vụ miễn phí khi có nhu cầu; 95% hộ gia đình có người rối nhiễu tâm trí đủ điều kiện và có nhu cầu được vay vốn ưu đãi theo quy định.
Triển khai đồng bộ các giải pháp trợ giúp
Để thực hiện các mục tiêu, tỉnh tập trung triển khai các nhiệm vụ: tăng cường trợ giúp y tế, điều trị và phục hồi chức năng; bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục, phát triển giáo dục hòa nhập; hỗ trợ hướng nghiệp, lao động trị liệu, tạo việc làm và sinh kế; phát triển mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác xã hội; đẩy mạnh truyền thông, phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Trong đó, chú trọng hướng dẫn gia đình kỹ năng chăm sóc, hỗ trợ phục hồi chức năng tại nhà; phát triển các mô hình can thiệp sớm, hỗ trợ học tập phù hợp với từng đối tượng; tạo điều kiện để người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và xã hội.
Phát huy trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cộng đồng
UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương tổ chức triển khai, theo dõi, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp thực hiện các hoạt động hỗ trợ, giáo dục và can thiệp sớm đối với học sinh thuộc nhóm đối tượng; Sở Tư pháp chỉ đạo, hướng dẫn Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh thực hiện trợ giúp pháp lý cho người thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định khi có nhu cầu.
UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế, rà soát đối tượng và phối hợp thực hiện kịp thời các chính sách. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cùng các tổ chức chính trị – xã hội tham gia tuyên truyền, vận động và giám sát việc thực hiện.
Chung tay xây dựng cộng đồng nhân văn, không kỳ thị
Để Chương trình đạt hiệu quả, mỗi gia đình và người dân cần nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết; đồng thời quan tâm, chia sẻ, tạo điều kiện để các đối tượng được học tập, chăm sóc và hòa nhập cộng đồng. Đặc biệt, cần tránh kỳ thị, phân biệt đối xử, tôn trọng nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi người; kịp thời quan tâm, hỗ trợ những trường hợp gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần, nhất là trẻ em bị ảnh hưởng bởi bạo lực hoặc sang chấn tâm lý.
Với sự phối hợp của các cấp, các ngành, gia đình và cộng đồng, việc triển khai Chương trình giai đoạn 2026–2030 sẽ góp phần nâng cao chất lượng trợ giúp xã hội, mở rộng cơ hội tiếp cận y tế, giáo dục và trợ giúp pháp lý, hướng đến xây dựng tỉnh Lâm Đồng phát triển nhân văn, bao trùm và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Đỗ Toàn – Phòng PBGDPL