Nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường khai thác và tái sử dụng dữ liệu trong hoạt động quản lý nhà nước, Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 1058/QĐ-BTP về việc công bố dữ liệu trợ giúp pháp lý đủ điều kiện khai thác, sử dụng để thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính.
Quyết định được ban hành trên cơ sở Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, Luật Dữ liệu năm 2024, Nghị định số 278/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị và các văn bản có liên quan.
Quyết định số 1058/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp công bố dữ liệu trợ giúp pháp lý đủ điều kiện khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính.
Theo nội dung của Quyết định, các dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu trợ giúp pháp lý (CSDL TGPL) đủ điều kiện khai thác, sử dụng để thay thế giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính gồm: Giấy đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý; Quyết định thu hồi Giấy đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý; Quyết định cấp hoặc cấp lại thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý; Quyết định thu hồi thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý; Thẻ trợ giúp viên pháp lý và Thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý.
Việc công bố các dữ liệu nêu trên nhằm thực hiện mục tiêu thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính thông qua việc khai thác dữ liệu đã có trong CSDL TGPL. Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm việc yêu cầu tổ chức, cá nhân phải cung cấp lại các giấy tờ đã được cơ quan nhà nước quản lý dưới dạng dữ liệu số.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại bộ phận một cửa. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước góp phần cắt giảm giấy tờ, đơn giản hóa quy trình và nâng cao hiệu quả phục vụ.
Để bảo đảm việc kết nối và chia sẻ dữ liệu được thực hiện an toàn, hiệu quả, Bộ Tư pháp yêu cầu các cơ quan, đơn vị tuân thủ các quy định về bảo mật thông tin, quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến dữ liệu và bảo vệ bí mật đời tư. Đồng thời, việc trao đổi dữ liệu phải đáp ứng các quy định, hướng dẫn kỹ thuật về quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị; phù hợp với Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam và Khung kiến trúc Chính phủ điện tử của Bộ Tư pháp.
Quyết định cũng xác định rõ các trường thông tin được chia sẻ từ CSDL TGPL. Đối với tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý, dữ liệu được khai thác bao gồm tên tổ chức, ngày cấp giấy đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý, ngày ban hành quyết định thu hồi giấy đăng ký, địa chỉ, thông tin liên hệ, người đại diện theo pháp luật, nội dung tham gia trợ giúp pháp lý, lý do thu hồi giấy đăng ký và các thay đổi thông tin đăng ký (nếu có).
Đối với người thực hiện trợ giúp pháp lý, các trường thông tin được chia sẻ gồm họ và tên người được cấp hoặc cấp lại thẻ trợ giúp viên pháp lý, cộng tác viên trợ giúp pháp lý; ngày cấp, cấp lại hoặc thu hồi thẻ; nơi công tác; số thẻ và lý do thu hồi thẻ. Các dữ liệu này là căn cứ quan trọng để cơ quan nhà nước xác minh tình trạng pháp lý của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trợ giúp pháp lý khi giải quyết các thủ tục hành chính có liên quan.
Đáng chú ý, Quyết định đặt ra trách nhiệm cho các bộ, ngành và địa phương trong việc rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý để khai thác dữ liệu từ CSDL TGPL thay thế giấy tờ trong hồ sơ. Các cơ quan có thẩm quyền cũng phải điều chỉnh hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính nhằm bảo đảm khả năng kết nối, khai thác dữ liệu trợ giúp pháp lý phục vụ công tác quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật.
Việc công bố và đưa vào khai thác dữ liệu trợ giúp pháp lý được kỳ vọng sẽ góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, tổ chức và thúc đẩy tiến trình xây dựng nền hành chính số, lấy dữ liệu làm nền tảng cho hoạt động quản lý nhà nước.
Kim Tân - TTTGPL