Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 18/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026 sửa đổi, bổ sung 15 Nghị định; với nội dung thực hiện đơn giản hóa các thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp, đặc biệt là trong lĩnh vực hộ tịch.
Theo đó, nội dung của Nghị định chủ yếu sửa đổi, bổ sung nhiều Nghị định khác với mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính trong các lĩnh vực tư pháp như hộ tịch, bổ trợ tư pháp, thi hành án, đăng ký biện pháp bảo đảm và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Về nội dung sửa đổi ở lĩnh vực hộ tịch cơ bản vẫn giữ một số nội dung của Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 về quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch. Theo đó, tại Điều 13 Nghị định 18/2026/NĐ-CP đã sửa đổi bổ sung một số Điều của Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Hộ tịch 2014.
Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch (Hình từ internet)
Điểm nổi bật của Nghị định này là tạo hành lang pháp lý để thực hiện các thủ tục hộ tịch trên môi trường điện tử thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Người yêu cầu đăng ký hộ tịch (như khai sinh, khai tử, kết hôn…), cấp bản sao trích lục hoặc xác nhận tình trạng hôn nhân không còn bắt buộc phải xuất trình bản giấy các giấy tờ tùy thân như Hộ chiếu, Thẻ căn cước công dân hay Giấy chứng nhận căn cước nếu thông tin đã có trong hệ thống. Người dân chỉ cần cung cấp thông tin về số giấy tờ hoặc số định danh cá nhân. Thay vào đó, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ tự khai thác thông tin trên các hệ thống dữ liệu điện tử liên thông. Bản chính chỉ được yêu cầu xuất trình trong trường hợp không thể khai thác được dữ liệu hoặc thông tin hiện có không đầy đủ, chính xác.
Đáng chú ý hơn, Nghị định 18/2026/NĐ-CP đã bãi bỏ một số điều khi yêu cầu nộp văn bản xác minh không còn lưu giữ được Sổ hộ tịch tại nơi thường trú trước đây khi đăng ký lại khai sinh, đăng ký lại kết hôn. Quy trình xác minh khi đăng ký lại khai sinh hoặc kết hôn được chuyển đổi mạnh mẽ sang hình thức điện tử.
Nghị định số 18/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2026 sửa đổi một số điều của Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Hộ tịch.
Kim Cúc - Phòng Hành chính tư pháp