Trong thời gian qua, nhất là từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức thực hiện nhiệm vụ tư pháp cấp xã trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng được quan tâm, chú trọng, góp phần nâng cao năng lực tham mưu, thực hiện nhiệm vụ và giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp tại cơ sở.
Tuy nhiên, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, đội ngũ công chức tư pháp cấp xã có nhiều thay đổi; một số công chức được bố trí, phân công nhiệm vụ mới, chưa được đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu hoặc còn hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn. Bên cạnh đó, yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng cao, nhiều quy định pháp luật mới được ban hành, trong khi khối lượng công việc lớn, đòi hỏi công chức phải thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng thực hiện nhiệm vụ.
Sở Tư pháp kiểm tra công tác tư pháp năm 2026 tại UBND phường Xuân Trường – Đà Lạt
Từ tình hình thực tế sau sắp xếp ở các địa phương, ngày 07/10/2026 Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 2218/QĐ-BTP về việc ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ theo vị trí việc làm cho chuyên viên về lĩnh vực tư pháp xã, phường, đặc khu. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký, nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức thực hiện nhiệm vụ tư pháp cấp xã, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Chương trình được xây dựng trên cơ sở thực hiện Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức và Quyết định số 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp giai đoạn 2026–2031.
1. Đối tượng, thời lượng và hình thức bồi dưỡng
Đối tượng tham gia chương trình là chuyên viên về lĩnh vực tư pháp, công chức được giao thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp tại xã, phường, đặc khu. Ngoài ra, cán bộ, công chức và những người có liên quan có thể tham gia chương trình theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền nhưng không được cấp chứng chỉ. Chương trình có tổng thời lượng 56 tiết, tương đương 07 ngày học, được tổ chức theo hình thức tập trung, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Mục tiêu của chương trình là cung cấp, cập nhật kiến thức pháp luật, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp; nâng cao năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, ý thức trách nhiệm và tính chuyên nghiệp của đội ngũ công chức tư pháp cấp xã. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực tư pháp, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân và tổ chức.
2. Chương trình gồm 08 chuyên đề nghiệp vụ trọng tâm
Nội dung bồi dưỡng được thiết kế thành 02 phần, trong đó phần kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ chuyên ngành gồm 08 chuyên đề với tổng thời lượng 52 tiết; phần hoạt động bổ trợ gồm 04 tiết dành cho khai giảng, bế giảng và kiểm tra cuối khóa. Đáng chú ý, chương trình dành 31/52 tiết chuyên ngành cho hoạt động thảo luận, thực hành, tập trung vào những tình huống nghiệp vụ thường gặp trong thực tiễn. Trong đó, chuyên đề về đăng ký, quản lý hộ tịch, nuôi con nuôi và quốc tịch có thời lượng lớn nhất, với 16 tiết, gồm 12 tiết thực hành.
3. Chú trọng kỹ năng thực hành, chuyển đổi số và giải quyết tình huống thực tiễn
Một trong những điểm nổi bật của chương trình là phương pháp bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực, lấy yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của công chức tư pháp cấp xã làm trung tâm. Bên cạnh việc cập nhật các quy định pháp luật, chương trình chú trọng trang bị kỹ năng soạn thảo, góp ý, thẩm định văn bản quy phạm pháp luật; kiểm tra, rà soát văn bản; giải quyết thủ tục hành chính về hộ tịch, chứng thực; xử lý tình huống phát sinh trong công tác tư pháp tại cơ sở.
Đồng thời, chương trình tăng cường nội dung ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, khai thác cơ sở dữ liệu, sử dụng các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, học viên được thực hành xử lý các tình huống liên quan đến dữ liệu hộ tịch điện tử, đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giải quyết sai lệch dữ liệu và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Đối với lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật, chương trình tập trung bồi dưỡng kỹ năng truyền thông chính sách, phổ biến pháp luật; hướng dẫn hoạt động hòa giải ở cơ sở; rà soát, củng cố đội ngũ làm công tác phổ biến pháp luật, hòa giải viên; thực hiện đánh giá, lập hồ sơ đề nghị công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật và phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý.
4. Quy định về kiểm tra, đánh giá và cấp chứng chỉ
Theo Chương trình, học viên phải hoàn thành bài kiểm tra cuối khóa. Hình thức kiểm tra có thể là trắc nghiệm, tự luận, xây dựng chuyên đề hoặc xử lý tình huống thực tiễn. Học viên được cấp chứng chỉ hoàn thành chương trình bồi dưỡng khi tham gia tối thiểu 80% thời lượng quy định, có kết quả đánh giá mức Đạt và đáp ứng các quy định khác có liên quan.
Đáng lưu ý, chứng chỉ hoàn thành chương trình này không thay thế chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch đối với người làm công tác hộ tịch theo quy định của pháp luật. Trường hợp công chức đã được bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch thì được miễn tham gia chuyên đề 5 và chuyên đề 6 của chương trình.
5. Góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tư pháp cấp xã
Việc ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ theo vị trí việc làm là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hóa kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ công chức thực hiện nhiệm vụ tư pháp tại xã, phường, đặc khu. Đây cũng là cơ sở để các địa phương rà soát nhu cầu, xây dựng kế hoạch và cử công chức tham gia bồi dưỡng phù hợp với vị trí việc làm, nhất là trong bối cảnh nhiệm vụ tư pháp cấp xã có nhiều yêu cầu mới về phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Thông qua việc tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ gắn với thực tiễn, chương trình góp phần xây dựng đội ngũ công chức tư pháp cấp xã có phẩm chất, năng lực chuyên môn, kỹ năng thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bích Quyên – Văn phòng Sở