Bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, gia đình và toàn xã hội. Nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và kịp thời hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị bỏ rơi, bạo lực, xâm hại hoặc sống trong môi trường không an toàn, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành công văn số 14371 ngày 25/8/2026 về việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành, bảo đảm trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, được quan tâm, chăm sóc, bảo vệ và tiếp cận đầy đủ, kịp thời các chính sách, dịch vụ hỗ trợ cần thiết. Các nhiệm vụ được phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương, đồng thời huy động sự tham gia của gia đình, cộng đồng và các tổ chức xã hội.
UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì rà soát, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc trẻ em; chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, bảo vệ trẻ em, nhất là phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em. Bên cạnh đó, Sở Y tế rà soát trẻ em đang được nuôi dưỡng tại các cơ sở để từng bước thực hiện chăm sóc thay thế theo mô hình gia đình - cộng đồng, “nhà nhỏ - nhóm nhỏ”, tạo môi trường chăm sóc gần gũi, an toàn và phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ. Đồng thời, xây dựng quy chế phối hợp liên ngành trong tiếp nhận, hỗ trợ, chăm sóc và bảo vệ trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bảo đảm việc hỗ trợ được thực hiện kịp thời, an toàn, phù hợp và đúng đối tượng.
Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục tiếp nhận, tạo điều kiện để mọi trẻ em trong độ tuổi được đến trường, không để trẻ em vì hoàn cảnh khó khăn mà bỏ học hoặc không được đến trường; không kỳ thị, phân biệt đối xử đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tăng cường công tác rà soát, phát hiện học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, học sinh có nguy cơ bỏ học, học sinh bị bạo lực, xâm hại hoặc có biểu hiện bất ổn tâm lý để phối hợp hỗ trợ, can thiệp kịp thời; quan tâm thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em khuyết tật, trẻ em tại cơ sở trợ giúp xã hội theo quy định của pháp luật.
Sở Tư pháp hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật về hộ tịch, trợ giúp pháp lý và các thủ tục pháp lý liên quan đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em bị bỏ rơi, bảo đảm mọi trẻ em đều có giấy tờ pháp lý cơ bản để tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và giáo dục.
Công an tỉnh chỉ đạo Công an cấp xã phối hợp thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý đối với trẻ em bị bỏ rơi; tăng cường công tác phối hợp, nắm tình hình tại địa bàn cơ sở; kịp thời phát hiện các trường hợp trẻ em có nguy cơ bị bỏ rơi, bị xâm hại, bạo lực, mua bán, bóc lột hoặc sống trong môi trường không an toàn để phối hợp can thiệp, hỗ trợ. Điều tra, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực, hành hạ, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, bóc lột trẻ em, lợi dụng trẻ em để vi phạm pháp luật hoặc trục lợi. Phối hợp với Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ trẻ em. Thực hiện cơ chế chia sẻ thông tin, cơ sở dữ liệu dân cư với cơ sở dữ liệu quản lý trẻ em theo quy định của pháp luật.
Đối với UBND các xã, phường, đặc khu chủ động nắm tình hình, kịp thời hỗ trợ các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, nguy cơ cao; tăng cường tư vấn, hỗ trợ tâm lý, chăm sóc sức khỏe sinh sản và kết nối các nguồn trợ giúp xã hội nhằm phòng ngừa trẻ em bị bỏ rơi, rơi vào hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời, tăng cường phát hiện sớm nguy cơ mất an toàn, tiếp nhận và xử lý kịp thời các thông tin liên quan đến trẻ em; chăm sóc, hỗ trợ trẻ em bị bỏ rơi, hoàn thiện các thủ tục về khai sinh, cư trú và bảo đảm trẻ được tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục, trợ giúp pháp lý. Bên cạnh đó, rà soát, vận động cá nhân, hộ gia đình đủ điều kiện nhận chăm sóc thay thế trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, tạo điều kiện để trẻ được chăm sóc tại gia đình.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên thể hiện sự quan tâm của tỉnh Lâm Đồng trong bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Công tác bảo vệ trẻ em được thực hiện theo hướng chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và tăng cường hỗ trợ tại cộng đồng.
Để công tác này đạt hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, rất cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và cộng đồng. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức về quyền trẻ em, quan tâm và lắng nghe trẻ em, không kỳ thị, phân biệt đối xử; đồng thời kịp thời thông tin, báo tin khi phát hiện trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, bỏ rơi hoặc sống trong môi trường không an toàn.
Bảo vệ trẻ em hôm nay là góp phần xây dựng một xã hội an toàn, nhân ái và phát triển bền vững. Mỗi sự quan tâm đúng lúc, mỗi hành động kịp thời sẽ góp phần để mọi trẻ em đều được sống, học tập, chăm sóc và phát triển trong môi trường an toàn, lành mạnh.
Ngọc Thủy – Phòng PBGDPL