Ngày 21/8/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Kế hoạch số 14104/KH-UBND về triển khai Đề án “Thúc đẩy các phong trào, hoạt động văn hóa cơ sở, lấy người dân làm trung tâm” giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, các tổ chức, đoàn thể và Nhân dân về vai trò của văn hóa cơ sở, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
Một trong những quan điểm xuyên suốt của Kế hoạch là lấy người dân làm chủ thể, trung tâm và mục tiêu của các phong trào, hoạt động văn hóa, thể dục thể thao ở cơ sở, bảo đảm quyền tham gia sáng tạo, hưởng thụ văn hóa và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Việc phát triển văn hóa cơ sở được gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Gắn xây dựng đời sống văn hóa với nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm vận động nếp sống văn minh, an toàn tiết kiệm, loại bỏ các hủ tục trong cộng đồng dân cư
Kế hoạch số 14104/KH-UBND của UBND tỉnh xác định nhiều nhiệm vụ có liên quan trực tiếp đến việc xây dựng môi trường sống văn minh, lành mạnh và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Trong đó, chú trọng tuyên truyền, vận động thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang; tổ chức, quản lý lễ hội bảo đảm trật tự, an toàn, tiết kiệm, loại bỏ hủ tục, mê tín dị đoan và khuynh hướng thương mại hóa lễ hội, hướng dẫn xây dựng văn hóa ứng xử văn minh tại nơi công cộng, khi tham gia giao thông, trong giao tiếp, mua bán và sử dụng các dịch vụ công cộng.
Đáng chú ý, Kế hoạch cũng đề cao vai trò của các tổ chức tự quản và tổ hòa giải ở cơ sở trong việc giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, bất đồng, không để phát sinh điểm nóng, góp phần xây dựng tình đoàn kết, nghĩa tình trong cộng đồng dân cư. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Bên cạnh đó, việc phát huy quyền làm chủ và năng lực sáng tạo của Nhân dân trong quản lý, vận hành thiết chế văn hóa, tổ chức đời sống cộng đồng. Sở Tư pháp phối hợp đưa pháp luật vào đời sống văn hóa cơ sở, góp phần nâng cao năng lực tự quản của cộng đồng và khuyến khích các mô hình tự quản về bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa cũng được xác định là những nhiệm vụ quan trọng.
Quang cảnh Hội nghị tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật liên quan đến lĩnh vực gia đình, bình đăng giới và phòng chống bạo lục gia đình cho hội viên Hội phụ nữ của các xã trên địa bàn tỉnh
Theo Kế hoạch số 14104/KH-UBND, Sở Tư pháp được giao phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật liên quan đến lĩnh vực văn hóa, gia đình, bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực gia đình, đồng thời hỗ trợ tư vấn pháp lý cho việc xây dựng, ban hành các quy định, hương ước, quy ước về nếp sống văn minh tại cơ sở.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định pháp luật có liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, nhất là pháp luật về văn hóa, gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, thực hiện dân chủ ở cơ sở, hòa giải ở cơ sở, bảo vệ môi trường và xây dựng nếp sống văn minh. Việc lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền được thực hiện theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế tại địa phương. Đặc biệt, việc hỗ trợ tư vấn pháp lý trong xây dựng, ban hành và thực hiện hương ước, quy ước về nếp sống văn minh tại cơ sở sẽ góp phần bảo đảm các quy định tự quản của cộng đồng phù hợp với pháp luật, đồng thời phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức, truyền thống tốt đẹp của từng địa bàn dân cư.
Kế hoạch số 14104/KH-UBND đặt mục tiêu đến năm 2030 tiếp tục phát huy hiệu quả Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; phấn đấu 95% hộ gia đình được công nhận và giữ vững danh hiệu Gia đình văn hóa, 98% thôn, buôn, tổ dân phố được công nhận và giữ vững danh hiệu văn hóa, đồng thời đẩy mạnh xây dựng các khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp và nâng cao mức độ tham gia, thụ hưởng các hoạt động văn hóa của người dân.
Với vai trò là cơ quan được giao nhiệm vụ phối hợp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo Kế hoạch, Sở Tư pháp Lâm Đồng sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các cơ quan, đơn vị, địa phương đưa các nội dung pháp luật thiết thực đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng môi trường văn hóa cơ sở lành mạnh, văn minh, kỷ cương. Đồng thời, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong tham gia, sáng tạo, quản lý và thụ hưởng các giá trị văn hóa, từng bước hình thành nếp sống và ý thức sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, an toàn, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Tường Vy - Phòng PBGDPL