Trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện có hàng trăm ngàn hộ kinh doanh cá thể (khoảng 135.000 hộ). Trong đó, số hộ đủ điều kiện để chuyển đổi thành doanh nghiệp cũng rất nhiều. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khác nhau nên hàng năm, số hộ kinh doanh “lớn” thành doanh nghiệp không đáng kể. Theo thống kê của ngành Thuế tỉnh Lâm Đồng, trong số hàng ngàn hộ cá thể (83.061 hộ) mà đơn vị quản lý, phần lớn các trường hợp đều không có hồ sơ, không ghi chép kế toán. Thực tế cho thấy, việc thiếu kỹ năng quản lý, nhất là kỹ năng kế toán đã khiến cho hộ kinh doanh không mặn mà trở thành doanh nghiệp. Chưa kể, chính sách thuế và xử lý vi phạm trong lĩnh vực thuế hiện có lợi cho hộ kinh doanh hơn doanh nghiệp rất nhiều. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều hộ kinh doanh có doanh thu lớn vẫn không muốn chuyển đổi lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc không chuyển đổi lên doanh nghiệp khiến hộ kinh doanh không thể tiếp cận những điều kiện thuận lợi từ chủ trương khuyến khích của Nhà nước.
Thực hiện chủ trương khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, về việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang hoạt động theo môp hình doanh nghiệp, các hộ kinh doanh khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp được hưởng nhiều điều kiện thuận lợi từ các cơ chế, chính sách hỗ trợ kèm theo. Trong đó, có thể kể đến 04 lợi ích sau:
Thứ nhất, doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (trừ doanh nghiệp tư nhân). Khi có tư cách pháp nhân, doanh nghiệp có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình nên chủ sở hữu chỉ phải chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp vào doanh nghiệp. Ngoài ra, tư cách pháp nhân cũng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi vay vốn ngân hàng và dễ dàng hơn khi đưa hàng hóa vào hệ thống phân phối, chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ hai, doanh nghiệp được hưởng nhiều ưu đãi từ Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh được hỗ trợ: Tư vấn, hướng dẫn miễn phí về hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp; Miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp và phí cung cấp thông tin doanh nghiệp lần đầu; miễn phí thẩm định, phí, lệ phí cấp phép kinh doanh lần đầu đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; miễn lệ phí môn bài trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu; Tư vấn, hướng dẫn miễn phí về các thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu; Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp có thời hạn theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp; Miễn, giảm tiền sử dụng đất có thời hạn theo quy định của pháp luật về đất đai.
Thứ ba, phát triển hoạt động kinh doanh với quy mô lớn hơn. Cá nhân, thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc (khoản 2 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP và tiếp tục kế thừa tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP từ 01/7/2025) trong khi doanh nghiệp có thể mở chi nhánh, văn phòng đại diện ở trong nước và nước ngoài (khoản 1 Điều 45 Luật Doanh nghiệp năm 2020).
Thứ tư, thủ tục chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp thuận tiện và dễ dàng (được quy định cụ thể tại Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP). Chủ hộ kinh doanh thực hiện việc đăng ký chuyển đổi tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính. Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh gửi thông tin về việc thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở; Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã gửi thông tin về việc chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh cho Cơ quan thuế và ra thông báo về việc hộ kinh doanh đang làm thủ tục chấm dứt hoạt động trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, chuyển tình trạng pháp lý của hộ kinh doanh sang tình trạng đang làm thủ tục chấm dứt hoạt động.
Cơ quan thuế có trách nhiệm gửi thông tin cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã khi hộ kinh doanh đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin của Cơ quan thuế về việc hộ kinh doanh hoàn thành nghĩa vụ thuế, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã chuyển tình trạng pháp lý của hộ kinh doanh sang tình trạng đã chấm dứt hoạt động trong Cơ sở dữ liệu về đăng ký hộ kinh doanh.
Nhìn chung, việc chuyển đổi của hộ kinh doanh lên doanh nghiệp là điều kiện cần thiết để tạo bước chuyển đổi lớn trong hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh và tạo môi trường kinh doanh công bằng, thuận lợi trong nền kinh tế tư nhân. Điều quan trọng phải nhấn mạnh đó là hộ kinh doanh cần nhận thức được những cơ hội lớn khi chuyển đổi thành doanh nghiệp để “mạnh dạn” mở rộng và phát triển các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Tường Vy – Phòng PBGDPL