Ngày 08/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 169/2025/NĐ-CP về hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026, trừ một số quy định về kê khai thông tin, quản lý chất lượng phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được thực hiện theo thời điểm có hiệu lực của các luật sửa đổi có liên quan.
1. Bổ sung trách nhiệm quản lý đối với hoạt động cung cấp, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu
Đối với lĩnh vực dữ liệu, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 169/2025/NĐ-CP theo hướng làm rõ hơn trách nhiệm của tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ phân tích, tổng hợp dữ liệu.
Theo đó, tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ phân tích, tổng hợp dữ liệu phải thông báo cho Trung tâm dữ liệu quốc gia trước khi hoạt động, đồng thời thực hiện báo cáo định kỳ trước ngày 20/12 hằng năm hoặc báo cáo đột xuất khi được yêu cầu. Đối với tổ chức đã hoạt động trước ngày Nghị định có hiệu lực, phải thực hiện thông báo trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.
Nghị định cũng điều chỉnh điều kiện đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu; trong đó yêu cầu có ít nhất 05 người có trình độ đại học trở lên, đồng thời quy định tỷ lệ nhân sự làm việc chính thức và nhân sự có chứng chỉ, chứng nhận hoàn thành khóa học phù hợp trong các lĩnh vực liên quan đến dữ liệu. Bộ Công an là cơ quan cấp các giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, cung cấp các sản phẩm, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh.
2. Đẩy mạnh số hóa, đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy
Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi nhiều nội dung của Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, trong đó đáng chú ý là việc tích hợp thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy với quá trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đối với công trình thuộc trường hợp quy định.
Hồ sơ về phòng cháy, chữa cháy có thể được lập, lưu trữ dưới dạng tài liệu giấy, tài liệu điện tử hoặc kết hợp cả hai hình thức. Một số tài liệu phải được lưu trữ tối thiểu 05 năm kể từ năm lập, ban hành.
Đối với công tác kiểm tra, cơ quan Công an theo phân cấp kiểm tra định kỳ 01 năm/lần đối với cơ sở thuộc nhóm 1 và 02 năm/lần đối với cơ sở thuộc nhóm 2; đồng thời có thể kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm, có khiếu nại, tố cáo hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và UBND cấp xã theo phân cấp phải xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ của năm tiếp theo trước ngày 15/12 hằng năm; thông báo cho đối tượng kiểm tra trước 03 ngày làm việc.
3. Điểm mới quan trọng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy
Đáng chú ý, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi trực tiếp Điều 18 Nghị định số 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Theo quy định mới, hành vi đưa công trình, hạng mục công trình hoặc phương tiện giao thông đã được phê duyệt, thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy vào khai thác, sử dụng khi chưa hoàn thành việc tổ chức nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
Đồng thời, hành vi đưa công trình, hạng mục công trình hoặc phương tiện giao thông thuộc diện phải thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy vào khai thác, sử dụng khi chưa có văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
4. Những điểm mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự
- Làm rõ nguyên tắc xử phạt đối với trường hợp vi phạm nhiều lần: Theo quy định mới, tổ chức, cá nhân thực hiện vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm. Tuy nhiên, đối với một số nhóm hành vi được Nghị định quy định cụ thể, nếu các hành vi được phát hiện tại cùng một thời điểm, chưa bị xử lý và chưa hết thời hiệu xử phạt thì xử phạt một lần về hành vi vi phạm và đồng thời áp dụng tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính nhiều lần”.
- Bổ sung, làm rõ hành vi vi phạm liên quan đến tàu bay không người lái: Nghị định sửa đổi quy định về hành vi sử dụng tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay siêu nhẹ đã được cấp phép nhưng điều khiển không đúng thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ hoặc giới hạn cho phép.
- Điều chỉnh các mức vi phạm về thông báo lưu trú: Hành vi không thực hiện thông báo lưu trú tại cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác có chức năng lưu trú được phân thành ba nhóm: từ 01 đến 03 người; từ 04 đến 08 người; và từ 09 người trở lên. Việc phân định theo số lượng người lưu trú giúp làm rõ căn cứ xác định hành vi vi phạm và áp dụng mức xử phạt tương ứng.
- Điều chỉnh biện pháp xử lý đối với một số hành vi vi phạm: Nghị định sửa đổi quy định về tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đối với một số hành vi quy định tại Điều 15 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP. Đồng thời, sửa đổi quy định xử phạt đối với hành vi không thực hiện thủ tục đăng ký lại mẫu con dấu trong trường hợp Giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu bị mất hoặc bị hỏng.
5. Một số quy định được bãi bỏ, thay thế và chuyển tiếp
Nghị định số 347/2026/NĐ-CP không chỉ bổ sung quy định mới mà còn bãi bỏ một số điều, khoản, phụ lục và biểu mẫu, đồng thời thay thế một số phụ lục, biểu mẫu của Nghị định số 105/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, bổ sung Mẫu PC24 về kê khai thông tin phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên hệ thống cơ sở dữ liệu.
Về chuyển tiếp, hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận hoặc đã đóng dấu bưu chính trước ngày Nghị định có hiệu lực thì về nguyên tắc được thực hiện theo pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tiếp nhận. Đối với thủ tục hành chính đã bị bãi bỏ nhưng hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày Nghị định có hiệu lực, việc giải quyết được dừng và hoàn trả hồ sơ nếu cá nhân, tổ chức có yêu cầu. Các văn bản, giấy tờ đã được cấp trước ngày Nghị định có hiệu lực mà còn thời hạn thì tiếp tục được sử dụng đến khi hết thời hạn.
Thảo My – Phòng QLXLVPHC&TDTHPL