Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp. Theo đó, Nghị định đã có nhiều quy định mới so với quy định tại Nghị định số 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp. Theo đó, Nghị định quy định một số điểm mới nổi bật đó là:
1. Bổ sung quy định cụ thể về thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính. Trước đây, Nghị định số 35/2019/NĐ-CP không quy định về thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, dẫn đến cơ quan, người có thẩm quyền còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc xác định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Để khắc phục hạn chế, vướng mắc trên, tại Điều 5 Nghị định số 146/2026/NĐ-CP đã quy định thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính một cách cụ thể: Theo đó, đối với hành vi tổ chức tham quan, du lịch; tổ chức các dịch vụ du lịch, kinh doanh trong rừng, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày cuối cùng khi thực hiện xong hoạt động tổ chức tham quan, du lịch; tổ chức các dịch vụ du lịch, kinh doanh trong rừng. Đối với hành vi vi phạm quy định về hồ sơ, thủ tục khai thác lâm sản, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày hết thời hạn phải gửi hồ sơ khai thác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đối với hành vi khai thác rừng trái pháp luật, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày kết thúc hoạt động khai thác rừng. Đối với hành vi vi phạm các quy định pháp luật về phòng cháy và chữa cháy rừng, gây cháy rừng, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm là ngày cháy rừng được dập tắt hoàn toàn;…
2. Tăng thẩm quyền xử phạt cho một số chức danh ở cơ sở: Chủ tịch UBND xã được quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng. Trước đây, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền xử phạt (phạt tiền) trong lĩnh vực lâm nghiệp đến 5 triệu đồng. Như vậy, hiện nay thẩm quyền của chức danh này đã tăng gấp 50 lần. Đồng thời, có thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật.
Trưởng Công an xã có thẩm quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng (tăng gấp 100 lần so với quy định trước đây) và đình chỉ hoạt động khai thác rừng có thời hạn tối đa đến 12 tháng hoặc đình chỉ hoạt động của cơ sở chế biến lâm sản có thời hạn tối đa đến 12 tháng.
3. Nghị định số 146/202/NĐ-CP đã bổ sung thêm một số chức danh có thẩm quyền xử phạt nhằm đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy hiện nay như: Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm vùng, Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực lâm nghiệp, kiểm lâm thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trạm trưởng Trạm kiểm lâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng đoàn kiểm tra của cơ quan Trung ương,...
4. Tăng mức phạt tiền đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp: Nghị định đã quy định theo hướng tăng mức phạt tiền đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp, như: Hành vi lấn, chiếm rừng; Vi phạm quy định về chi trả dịch vụ môi trường rừng; Vi phạm quy định về quản lý rừng bền vững; Khai thác rừng tự nhiên trái pháp luật,…
5. Quy định chuyển tiếp đối với các hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày 25/6/2026: Theo đó, đối với các hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày 25/6/2026, sẽ tiếp tục áp dụng quy định của văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện vi phạm. Trường hợp hành vi đã xảy ra và vẫn tiếp diễn từ ngày 25/6/2026 trở đi, sẽ áp dụng mức xử phạt mới theo Nghị định 146/2026/NĐ-CP với chế tài nghiêm khắc hơn.
Nghị định số 146/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026. Nghị định số 35/2019/NĐ-CP và Điều 1 Nghị định số 07/2022/NĐ-CP ngày 10//01/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; thú y; chăn nuôi hết hiệu lực kể từ 25/6/2026.
Hoàng Oanh – phòng TDXLVPHC