Trong không khí chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ năm 2026, được mùa cà phê, anh Hùng và gia đình quyết định tổ chức tiệc tất niên mời anh em trong xóm tham gia.
Anh nói chuyện với em vợ là Dũng và được Dũng đề xuất: “Em có người bạn ở gần Vườn Quốc gia Cát Tiên, thường đi đặt bẫy Tê tê, hay năm nay mình đổi món, để em hỏi xem có không”.
“Lâu rồi anh cũng chưa dùng món này, chú hỏi thử xem sao, thịt anh em mình dùng, còn vảy Tê tê anh nghe nói cũng chữa được nhiều bệnh” Hùng hào hứng.
Dũng liên hệ với Thanh - là bạn học trước đây và được Thanh trao đổi vừa rồi đặt bẫy được 1 con tê tê 5,8 kg và hiện đang nuôi nhốt tại nhà, giá bán 1,5 triệu đồng/kg. Tuy nhiên, nếu lấy phải xuống tận nơi chứ vận chuyển xe khách dễ bị phát hiện và báo kiểm lâm, công an.
Nghe Thanh nói vậy, Dũng bàn bạc với Hùng, mặc dù biết mua bán Tê tê là vi phạm nhưng nghĩ chỉ bị xử lý hành chính và cũng tự trấn an, suy nghĩ nếu mình chở bằng xe riêng thì cũng không ai biết được. Ngày hôm sau, Dũng và Hùng đi xe ô tô từ xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng xuống nhà Thanh tại xã Cát Tiên.
Sau 2h chạy xe, cả hai đã đến nhà Thanh, một căn nhà gỗ cách Tỉnh lộ 721 gần 3km, nằm gần Vườn Quốc gia Cát Tiên – Di tích Quốc gia đặc biệt được Chính phủ xếp hạng vào năm 2012, nơi có với diện tích 71.187,9 ha được bao quanh bởi hơn 80 km sông Đồng Nai, trải dài trên 3 tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng và Bình Phước (cũ), đây là nơi chứa đựng nguồn gene đa dạng sinh học phong phú, có chức năng quan trọng trong việc kiến tạo hệ sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, là nơi cứu hộ, tái thả các cá thể Tê tê (chủ yếu là Tê tê Java và Tê tê Vàng) quý hiếm về môi trường tự nhiên.
Và cũng rất nhanh chóng, sau 30 phút bàn bạc, trao đổi và thanh toán tiền, cá thể Tê tê đã nằm gọn trong cốp xe của Hùng và Dũng, được bọc bởi bao bố và thùng giấy. Chập choạng tối, cả 2 chạy xe về lại Di Linh để chuẩn bị cho bữa tiệc vào trưa ngày hôm sau.
Trên đường về, qua trạm Cảnh sát giao thông Đèo Chuối, cả hai lo lắng khi thấy ánh đèn và tín diệu dừng xe của Tổ công tác đang làm nhiệm vụ.
Một đồng chí công an nói: “Các anh cho kiểm tra xe, chúng tôi nhận được nguồn tin tố giác các anh vận chuyển động vật quý hiếm”.
Sau khi xuống xe, Hùng, Dũng đứng im, tim đập mạnh, lắp bắp nói. “Dạ… bọn em có chở gì đâu ạ”.
“Vậy đây là gì?” Cán bộ nói sau kiểm tra cốp xe của Hùng và Dũng.
Biết không thể che giấu, Dũng trả lời: “Dạ, em mua Tê tê của người quen về làm thịt ăn tất niên ạ”.
“Các anh có biết đây là hành vi vi phạm pháp luật không”.
Hùng, Dũng ngơ ngác và trả lời không, mặc dù cũng ít nhiều biết về việc mua bán động vật quý hiếm bị xử lý nhưng không biết rõ về hậu quả của việc vi phạm.
Đồng chí công an lấy tài liệu và giải thích: Tại điểm a khoản 16 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 quy định:
“Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;
…”.
Một đồng chí khác tiếp tục nói: “Tê tê là động vật quý hiếm, nguy cấp và bị đe dọa tuyệt chủng trên toàn cầu, được pháp luật Việt Nam và quốc tế bảo vệ nghiêm ngặt, nằm trong nhóm IB (nguy cấp) của Sách Đỏ Việt Nam và cấm săn bắt, buôn bán dưới mọi hình thức”.
Nghe bị xử lý hình sự, trong khoảnh khắc đó, Hùng, Dũng thấy tương lai trở lên mờ mịt, cuộc sống bị đảo lộn, mùa cà phê còn đang dang dở, áp lực gia đình, vợ con. Chỉ vì thiếu hiểu biết và xem nhẹ các quy định của pháp luật, đã bị trả một cái giá quá đắt.
Cán bộ lắc đầu: “Việc mua bán động vật quý hiếm là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, đã được các cấp, các ngành tuyên truyền, vận động, tuy nhiên các anh vẫn vi phạm, yêu cầu các anh về trụ sở để làm việc”.
Sau khi bị Tổ công tác lập biên bản, Hùng và Dũng cùng tang vật bị đưa về trụ sở Công an xã Di Linh để tạm giữ và lấy lời khai. Từ lời khai của đối tượng, Công an xã Di Linh đã phối hợp cùng Công an xã Cát Tiên kiểm tra nhà ở của Thanh, quá trình kiểm tra, lực lượng công an phát hiện Thanh còn đang nuôi nhốt 2 cá thể Tê tê, 01 rắn hổ mang chúa và 01 khỉ mặt đỏ. Thanh cùng tang vật cũng đã bị đưa về trụ sở Công an xã để lấy lời khai, điều tra, xử lý theo quy định.
Ở nhà, nghe tin chồng và em trai bị tạm giữ vì hành vi mua bán Tê tê, chị Thu (vợ a Hùng) choáng váng, ngất xỉu. Bà con, hàng xóm đến động viên, chia sẻ, không quên dặn nhau về việc pháp luật cấm mua bán động vật quý hiếm, chỉ vì ham của ngon vật lạ mà phải trả một các giá quá đắt.
Sau một thời gian điều tra, khởi tố, Dũng, Hùng, Thanh đã bị Tòa án nhân dân khu vực 6 tuyên án về hành vi “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định của Bộ luật Hình sự. Trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; cho đến thời điểm các bị cáo phạm tội chưa có tiền án, tiền sự, do đó các bị cáo được xem xét, áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Hình ảnh: Một cá thể tê tê đang bị nuôi nhốt
BÀI HỌC ĐỂ LẠI:
Bảo vệ động vật quý hiếm không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ pháp lý.
🔹 Không ai được phép săn bắt, mua bán, tàng trữ hay trao đổi các loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm theo pháp luật Việt Nam và quốc tế.
🔹 Hành vi săn bắt, mua bán, tàng trữ hay trao đổi các loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm gây nguy hại đến hệ sinh thái, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên.
🔹 Bộ luật Hình sự Việt Nam quy định rõ về trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm này, với mức án tù và phạt tiền nặng nhằm răn đe, phòng ngừa chung cho toàn xã hội.
🔹 Cách ứng xử văn minh với rừng: CHỈ LẤY NHỮNG BỨC ẢNH, CHỈ ĐỂ LẠI DẤU CHÂN (theo khuyến cáo của Vườn Quốc gia Cát Tiên).
Tường Vy – phòng PBGDPL