Ngày 10 tháng 8 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1516/QĐ-TTg về Kế hoạch hành động thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách, gắn liền với lợi ích của ngư dân và uy tín quốc gia trên trường quốc tế. Với các nội dung mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp cụ thể như sau
Mục tiêu trọng tâm: Gỡ "Thẻ vàng" ngay trong năm 2026
Khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và thực hiện đầy đủ, thực chất các khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ năm; tạo chuyển biến căn bản trong quản lý nghề cá, ngăn chặn và tiến tới chấm dứt khai thác IUU; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và bằng chứng thực thi để làm việc với EC, quyết tâm gỡ cảnh “Thẻ vàng” trong năm 2026; đồng thời phát triển ngành thủy sản Việt Nam minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.
Các chỉ tiêu cụ thể phải đạt "100%" cần thực hiện
Để đạt được mục tiêu đề ra, Chính phủ yêu cầu các cơ quan chức năng và ngư dân đảm bảo:
100% tàu cá đã đăng ký phải được cập nhật đầy đủ, chính xác trên Cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase.
100% tàu cá thuộc diện bắt buộc phải lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS) và duy trì kết nối tín hiệu 24/7 khi hoạt động trên biển.
Ngư dân và chủ tàu cần tuân thủ các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản
Ngư dân và chủ tàu cần tuân thủ các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản
100% lượt tàu cá (chiều dài từ 06m trở lên) ra vào cảng phải được ghi nhận trên hệ thống Truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT).
100% vụ việc vi phạm IUU được tiếp nhận phải được xác minh và xử lý dứt điểm theo quy định, không để tồn đọng hồ sơ.
Giải pháp siết chặt thực thi pháp luật và chuyển đổi số
Kế hoạch nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ để hiện đại hóa quản trị nghề cá theo nguyên tắc: "Một tàu cá - Một mã định danh - Một hồ sơ điện tử thống nhất". Đồng thời, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường điều tra, xử lý hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như:
+ Môi giới, móc nối đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.
+ Làm giả hồ sơ, gian lận xuất xứ thủy sản.
+ Tự ý tháo gỡ hoặc can thiệp trái phép vào thiết bị giám sát hành trình VMS.
Đồng thời, Chính phủ phát động "Tháng cao điểm" thực hiện công tác chống khai thác IUU trên phạm vi toàn quốc đến hết ngày 15 tháng 9 năm 2026. Trong giai đoạn này, các bộ, ngành và địa phương ven biển sẽ dồn tổng lực để xử lý dứt điểm các nhiệm vụ còn tồn tại, đặc biệt là quản lý nhóm tàu cá "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép).
Mọi hành vi vi phạm về khai thác IUU không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho bản thân chủ tàu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực xuất khẩu thủy sản của cả đất nước. Ngư dân cần tuân thủ nghiêm các quy định về ghi nhật ký khai thác và duy trì thiết bị giám sát hành trình để cùng chung tay gỡ khó cho ngành thủy sản Việt Nam.
Minh Hiền (Phòng QLXLVPHC và TDTHPL)