Ngày 13/8/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Văn bản hợp nhất số 4096/VBHN-QĐ-UBND hợp nhất Quyết định số 23/2026/QĐ-UBND ngày 06/5/2026 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 58/2026/QĐ-UBND ngày 12/8/2026. Văn bản là cơ sở để thống nhất thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi.
Một trong những nội dung đáng chú ý là chính sách bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp không phải là đất ở.
Người dân thực hiện các thủ tục liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng.
Theo đó, trường hợp đủ điều kiện được bồi thường về đất và có nhu cầu thì diện tích được xem xét quy đổi bằng 10% diện tích đất nông nghiệp hoặc 30% diện tích đất phi nông nghiệp không phải là đất ở đủ điều kiện bồi thường bị thu hồi. Trường hợp bị thu hồi cả hai loại đất thì áp dụng tỷ lệ cao hơn, không cộng dồn. Mỗi hộ gia đình được xem xét tối đa 02 suất, gồm 02 lô đất ở, 02 căn nhà hoặc 01 lô đất ở và 01 căn nhà. Việc xem xét, bố trí ưu tiên người có công với cách mạng, hộ gia đình chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các trường hợp theo quy định.
* Đối với nhà ở, công trình xây dựng bị thiệt hại do thu hồi đất, trường hợp cần thiết được xem xét bồi thường bổ sung bằng 30% giá trị hiện có của nhà, công trình, nhưng tổng mức bồi thường không vượt quá giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
- Đối với mồ mả phải di chuyển, mức bồi thường được quy định cụ thể: 15 triệu đồng/mộ đối với mộ đất; 20 triệu đồng/mộ đối với mộ xây đơn giản. Đối với mộ có kiến trúc đặc biệt, ngoài 15 triệu đồng/mộ còn được bồi thường chi phí di chuyển phần kiến trúc trên mặt đất. Trường hợp tự lo việc di dời, hỏa táng hoặc lưu giữ tro cốt được hỗ trợ thêm 5 triệu đồng/mộ.
- Người dân phải di chuyển chỗ ở do Nhà nước thu hồi đất được hỗ trợ chi phí di chuyển theo khoảng cách: 10 triệu đồng/hộ nếu di chuyển trong phạm vi 10 km; 15 triệu đồng/hộ nếu trên 10 km đến 30 km và 20 triệu đồng/hộ nếu trên 30 km.
Người dân nhận tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
- Đối với máy móc, dây chuyền sản xuất, thiết bị phục vụ sản xuất, kinh doanh phải di chuyển, chi phí hỗ trợ được xác định theo chi phí kỹ thuật, kinh tế thực tế, hợp lý theo quy định.
- Đối với người bị thu hồi đất nông nghiệp, mức hỗ trợ ổn định đời sống tương đương 30 kg gạo/người/tháng, căn cứ giá gạo bình quân trên thị trường tại thời điểm lập phương án. Trường hợp bị thu hồi dưới 30% diện tích đất nông nghiệp được hỗ trợ bằng 50% mức hỗ trợ đối với trường hợp thu hồi từ 30% đến 70%.
Ngoài ra, Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp còn được hỗ trợ ổn định sản xuất 2.000 đồng/m² diện tích đất nông nghiệp được bồi thường; đồng thời được xem xét hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định.
Trường hợp người đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng tiền bồi thường về đất ở thấp hơn giá trị suất tái định cư tối thiểu và lựa chọn tự lo chỗ ở thì được hỗ trợ phần chênh lệch theo quy định.
Văn bản cũng quy định về suất tái định cư tối thiểu, trường hợp hộ gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng hoặc nhiều hộ gia đình cùng sử dụng một thửa đất ở; đồng thời quy định việc bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian chờ hoàn thành khu tái định cư.
Đối với hộ nghèo, hộ đang hưởng trợ cấp xã hội, mức hỗ trợ tối đa là 40 triệu đồng nếu phải di chuyển chỗ ở và 20 triệu đồng nếu không phải di chuyển. Đối với người có công với cách mạng và các đối tượng thuộc diện chính sách, mức hỗ trợ tối đa tương ứng là 60 triệu đồng và 30 triệu đồng. Mức hỗ trợ cụ thể do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định trên cơ sở hoàn cảnh thực tế.
Bên cạnh đó, người sử dụng đất đăng ký, cam kết và bàn giao mặt bằng trước thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thưởng 50.000 đồng/m² diện tích đất bị thu hồi, nhưng tối đa không quá 50 triệu đồng đối với hộ gia đình, cá nhân hoặc tổ chức.
Văn bản hợp nhất số 4096/VBHN-QĐ-UBND ngày 13/8/2026 còn quy định nhiều chính sách khác về bồi thường, hỗ trợ đối với cây trồng, vật nuôi, tài sản, sản xuất, kinh doanh và các trường hợp đặc thù.
Việc quy định cụ thể các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi, ổn định đời sống, sản xuất, việc làm và chỗ ở, đồng thời tạo sự công khai, minh bạch và đồng thuận trong quá trình thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.
Đỗ Toàn – Phòng PBGDPL