Ngày 31/12/2025, Bộ Tư pháp - Bộ Công an - Bộ Quốc phòng - Bộ Tài chính - Tòa án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (sau đây gọi tắt là Thông tư liên tịch số 29). Theo đó, Thông tư liên tịch số 29 đã sửa đổi, bổ sung một số quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng như:
Rút ngắn thời gian cử người thực hiện trợ giúp pháp lý: Theo quy định mới, khi nhận được thông báo của cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thì Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hoặc Chi nhánh của Trung tâm có trách nhiệm cử người thực hiện trợ giúp pháp lý trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo. Nếu vụ việc thuộc trường hợp cần thụ lý ngay thì Trung tâm hoặc Chi nhánh phải cử ngay người thực hiện trợ giúp pháp lý để kịp thời tham gia tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý.
Bổ sung quy định về phiên dịch trong trợ giúp pháp lý: Thông tư liên tịch số 29 bổ sung quy định, khi người được giải thích về trợ giúp pháp lý cần phiên dịch thì Trung tâm hoặc Chi nhánh của Trung tâm đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền của cơ sở giam giữ, trại giam yêu cầu người phiên dịch tham gia.
Quy định rõ trách nhiệm thông tin về trợ giúp pháp lý: Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư liên tịch số 29 là khi người được giải thích thuộc diện được trợ giúp pháp lý hoặc tự nhận mình là người thuộc diện này thì cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải cung cấp mẫu Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý để họ thực hiện. Trường hợp người dân không thể tự viết đơn, cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải hỗ trợ điền giúp thông tin, sau đó đọc lại cho họ nghe và yêu cầu họ ký tên hoặc điểm chỉ.
Trường hợp người giải thích về trợ giúp pháp lý tự nhận mình là người được trợ giúp pháp lý và chưa yêu cầu trợ giúp pháp lý thì cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông tin cho Trung tâm hoặc Chi nhánh của Trung tâm biết để thực hiện trợ giúp pháp lý theo quy định.
Mở rộng hình thức thông báo về trợ giúp pháp lý: Bên cạnh hình thức thông báo bằng văn bản như trước đây, Thông tư liên tịch số 29 bổ sung hình thức thông báo về trợ giúp pháp lý bằng điện thoại hoặc phương thức điện tử khác. Việc đa dạng hóa kênh thông tin giúp Trung tâm, Chi nhánh của Trung tâm tiếp nhận yêu cầu nhanh chóng, kịp thời cử người thực hiện trợ giúp pháp lý, đặc biệt trong các trường hợp khẩn cấp nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý.
Bổ sung quy định về trách nhiệm báo cáo, thống kê: Thông tư liên tịch số 29 cũng bổ sung quy định về trách nhiệm, chế độ báo cáo, thống kê kết quả triển khai phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng. Theo đó, các cơ quan liên quan thực hiện báo cáo định kỳ 02 lần mỗi năm gửi Sở Tư pháp để tổng hợp, báo cáo Bộ Tư pháp theo quy định.
Đồng thời, Thông tư liên tịch số 29 cũng bổ sung mẫu Biên bản từ chối trợ giúp pháp lý (mẫu số 04A); thay thế các mẫu tại Thông tư liên tịch số 10 bằng các mẫu: Phiếu thông tin về quyền được trợ giúp pháp lý (mẫu số 01), Biên bản giải thích về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí (mẫu số 02), Thông báo về trợ giúp pháp lý (mẫu số 03), Thông tin về trợ giúp pháp lý (mẫu số 04), Sổ theo dõi vụ việc trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (mẫu số 05), báo cáo kết quả triển khai Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC (mẫu số 06A), Phụ lục báo cáo số liệu năm (mẫu số 06B), Báo cáo số liệu năm chính thức (mẫu số 06C).
Thông tư liên tịch số 29 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/12/2025./.
Nguyễn Mai - Trung tâm TGPL