Nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số quốc gia và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật được ban hành nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành các quy định hiện hành; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Hội thảo lấy ý kiến góp ý sửa đổi Luật do Bộ Tư pháp tổ chức
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là chính thức bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến bên cạnh hình thức tiếp công dân trực tiếp. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh mà không bị hạn chế bởi khoảng cách địa lý, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Đối với công tác tiếp công dân, Luật còn quy định rõ hơn trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp tiếp công dân ít nhất 02 ngày trong một tháng, đồng thời chịu trách nhiệm chỉ đạo việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền và phối hợp xử lý các vụ việc đông người, phức tạp, góp phần giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp. Đồng thời, Luật cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục tiếp công dân theo hướng thống nhất, đơn giản và thuận tiện hơn. Khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị hoặc phản ánh, công dân cần cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, địa chỉ, số căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước, số định danh cá nhân hoặc hộ chiếu; trường hợp thực hiện thông qua người được ủy quyền phải có văn bản ủy quyền hợp pháp theo quy định.
Bộ phận tiếp công dân của cơ quan Thanh tra tỉnh
Đối với Luật Khiếu nại, Luật số 136/2025/QH15 bổ sung nhiều quy định mới nhằm bảo đảm quá trình giải quyết khiếu nại được chặt chẽ, minh bạch và đúng pháp luật. Đáng chú ý, lần đầu tiên quy định cụ thể các trường hợp tạm đình chỉ và đình chỉ giải quyết khiếu nại, nếu người khiếu nại rút toàn bộ nội dung khiếu nại, vụ việc không còn đối tượng giải quyết hoặc đã được Tòa án thụ lý, giải quyết. Đồng thời, người khiếu nại được quyền rút toàn bộ hoặc một phần nội dung khiếu nại trong quá trình giải quyết; trường hợp chỉ rút một phần thì phần nội dung còn lại vẫn tiếp tục được xem xét theo quy định. Bên cạnh đó, Luật cũng quy định cụ thể trường hợp người khiếu nại đã được cơ quan có thẩm quyền mời đối thoại nhưng không tham gia mà không có lý do chính đáng thì người giải quyết khiếu nại vẫn tiếp tục giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật. Quy định này góp phần hạn chế tình trạng kéo dài thời gian giải quyết, bảo đảm tiến độ và hiệu quả xử lý các vụ việc khiếu nại.
Đối với Luật Tố cáo, Luật sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền giải quyết tố cáo của Chủ tịch UBND cấp xã, người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và một số cơ quan, tổ chức khác nhằm bảo đảm phân định rõ trách nhiệm trong giải quyết tố cáo. Đồng thời, bổ sung quy định người tố cáo có quyền rút toàn bộ hoặc một phần nội dung tố cáo trước khi cơ quan có thẩm quyền ban hành kết luận nội dung tố cáo, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tố cáo theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, Luật tiếp tục khẳng định chủ trương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, tăng cường công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý.
Việc ban hành Luật số 136/2025/QH15 không chỉ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo mà còn tạo cơ sở để nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và người đứng đầu trong phục vụ Nhân dân, xây dựng nền hành chính dân chủ, hiện đại. Để Luật được triển khai hiệu quả, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động nghiên cứu, nắm vững các quy định mới, thực hiện đúng trách nhiệm được giao. Đồng thời, mỗi người dân cần tìm hiểu, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, khi thực hiện khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị phải đúng trình tự, đúng thẩm quyền, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền hành chính công khai, minh bạch, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Võ Luân -PBGDPL